Băng thông là gì? Cách khắc phục bóp băng thông hiệu quả

Bóp băng thông là một thuật ngữ khá phổ biến nhưng không phải ai cũng hiểu rõ bản chất và cách xử lý. Trong bài viết này, Giải pháp Wi-Fi sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết băng thông là gì, tại sao nhà mạng lại bóp băng thông và quan trọng nhất là làm thế nào để khắc phục tình trạng khó chịu này, trả lại tốc độ Internet như bạn mong muốn.

1. Băng thông là gì?

Băng thông (Bandwidth) là dung lượng tối đa của dữ liệu có thể được truyền tải qua một kết nối mạng trong một đơn vị thời gian (thường là một giây). Bạn có thể hình dung băng thông giống như độ rộng của một con đường cao tốc đường càng rộng thì cùng lúc càng có nhiều xe cộ (dữ liệu) có thể đi qua, giúp giảm tắc nghẽn.

Băng thông là gì? Đây là là dung lượng dữ liệu tối đa mà một đường truyền Internet có thể truyền tải (gửi và nhận) trong một giây.

Phân biệt giữa Băng thông và Tốc độ:

• Băng thông (Bandwidth) là dung lượng tối đa mà đường truyền có thể xử lý, được đo bằng Mbps hoặc Gbps. 
• Tốc độ (Speed): Là tốc độ thực tế mà dữ liệu đang được tải xuống (download) hoặc tải lên (upload) tại một thời điểm nhất định. 

Băng thông lớn là điều kiện cần để có được tốc độ mạng cao, băng thông lớn sẽ cho phép tốc độ cao mà không bị cản trở.

2. Đơn vị đo lường băng thông là gì?

Băng thông mạng được đo bằng đơn vị bit trên giây (bps - bits per second). Dưới đây là các đơn vị phổ biến được sắp xếp theo thứ tự từ nhỏ đến lớn:

• Bps: Bit trên giây.
• Kbps (Kilobit per second): 1 Kbps = 1.024 bps.
• Mbps (Megabit per second): 1 Mbps = 1.024 Kbps. Đây là đơn vị phổ biến nhất trong các gói cước Internet hiện nay.
• Gbps (Gigabit per second): 1 Gbps = 1.024 Mbps.
• Tbps (Terabit per second): 1 Tbps = 1.024 Gbps.

3. Tại sao băng thông bị bóp? 

Bóp băng thông (Bandwidth Throttling) là hành động nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) làm chậm tốc độ kết nối của người dùng. Việc này thường xảy ra vì các lý do sau:

• Giảm tắc nghẽn mạng: Vào những giờ cao điểm (buổi tối, cuối tuần), khi lượng người truy cập tăng đột biến, nhà mạng có thể giảm băng thông của những người dùng sử dụng nhiều dữ liệu để đảm bảo sự ổn định chung cho toàn bộ hệ thống.
• Giới hạn của gói cước: Một số gói cước Internet (đặc biệt là di động) có giới hạn dung lượng tốc độ cao. Sau khi sử dụng hết dung lượng này, tốc độ sẽ bị giảm xuống mức cơ bản.
• Phân loại lưu lượng truy cập: Nhà mạng có thể ưu tiên băng thông cho các hoạt động thông thường như lướt web, gửi email và hạn chế băng thông cho các hoạt động tiêu tốn nhiều tài nguyên như xem phim 4K, chơi game, tải file. 

4. Dấu hiệu nhận biết băng thông mạng bị bóp

Nếu bạn gặp phải những hiện tượng dưới đây một cách thường xuyên, đặc biệt là vào các khung giờ nhất định, khả năng cao mạng của bạn đang bị bóp băng thông.

4.1. Tốc độ Internet chậm bất thường

Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất. Dù bạn đã kiểm tra và modem hoạt động bình thường, nhưng tốc độ mạng vẫn chậm hơn đáng kể so với gói cước bạn đã đăng ký, nhất là vào buổi tối.

4.2. Tải trang web chậm, không thể truy cập

Các trang web mất rất nhiều thời gian để tải xong, hình ảnh không hiển thị hoặc thậm chí trình duyệt báo lỗi ‘time-out’. Tình trạng này lặp đi lặp lại khiến trải nghiệm lướt web vô cùng khó chịu.

Băng thông bị bóp khiến tốc độ tải trang web chậm đi và không thể truy cập. 

4.3. Tải lên hoặc tải xuống tập tin không thành công

Bạn đang tải một tập tin lớn và thấy tốc độ ban đầu rất nhanh, nhưng sau đó đột ngột giảm mạnh xuống mức rất thấp và duy trì ở đó, thậm chí quá trình tải bị lỗi giữa chừng.

4.4. Ping cao khi chơi game, giật lag khi video call

Ping (độ trễ) tăng vọt khiến nhân vật trong game di chuyển không mượt, giật lag. Các cuộc gọi video qua Zalo, Messenger, Zoom bị đứng hình, vỡ tiếng dù tín hiệu Wi-Fi vẫn đầy vạch.

5. Cách khắc phục bóp băng thông nhanh chóng

Khi đã xác định được vấn đề, bạn có thể thử các giải pháp như thay đổi DNS, dùng mạng riêng ảo (VPN), dùng dây LAN hoặc liên hệ với nhà mạng. Cụ thể: 

5.1. Thay đổi DNS

DNS (Domain Name System) mặc định của nhà mạng đôi khi bị quá tải. Bạn có thể chuyển sang sử dụng các DNS công cộng uy tín như của Google (8.8.8.8 / 8.8.4.4) hoặc Cloudflare (1.1.1.1 / 1.0.0.1) có thể cải thiện tốc độ phân giải tên miền và giúp kết nối ổn định hơn.

5.2. Dùng mạng riêng ảo (VPN)

Đây là một trong những cách khắc phục bóp băng thông hiệu quả. Bởi mạng VPN sẽ mã hóa toàn bộ dữ liệu truy cập của bạn, khiến nhà mạng không thể ‘nhìn thấy’ bạn đang làm gì (xem phim, chơi game hay tải file). Khi không thể phân loại được lưu lượng, nhà mạng sẽ không thể thực hiện việc bóp băng thông có chọn lọc.

Sử dụng mạng VPN có thể giúp bảo vệ dữ liệu truy cập và hạn chế bị bóp băng thông. 

5.3. Sử dụng kết nối Ethernet (dây LAN)

Nếu có thể, bạn hãy kết nối máy tính của bạn trực tiếp với modem qua dây mạng LAN để khắc phục bóp băng thông. Kết nối có dây luôn cho tốc độ ổn định và tối đa hơn so với Wi-Fi, đồng thời giúp bạn loại trừ nguyên nhân mạng chậm do nhiễu sóng Wi-Fi.

5.4. Liên hệ với nhà mạng

Hãy gọi điện cho tổng đài chăm sóc khách hàng của nhà cung cấp dịch vụ, trình bày về tình trạng mạng chậm và hỏi rõ về chính sách băng thông áp dụng cho gói cước của bạn. Đôi khi, có thể có sự cố trên đường truyền và họ sẽ cử kỹ thuật viên đến kiểm tra.

6. Câu hỏi thường gặp

Cùng giải đáp một số thắc mắc về tình trạng bóp băng thông là gì để bạn dễ dàng hình dung hơn: 

6.1. Tình trạng ‘Bóp băng thông’ có hợp pháp không?

Có, nếu điều khoản này được ghi rõ trong hợp đồng cung cấp dịch vụ mà bạn đã ký kết với nhà mạng. Tuy nhiên, một nhà mạng uy tín và minh bạch sẽ công khai chính sách này để khách hàng nắm rõ trước khi đăng ký. 

6.2. Làm sao để biết mạng chậm là do bị bóp băng thông hay do đứt cáp quang?

Bóp băng thông thường có tính quy luật, xảy ra lặp đi lặp lại vào các giờ cao điểm trong ngày. Trong khi đó, sự cố đứt cáp quang AAG/APG thường ảnh hưởng lớn đến tốc độ truy cập các trang web, dịch vụ quốc tế (như Google, Facebook, YouTube) và nhà mạng sẽ có thông báo rộng rãi trên các phương tiện truyền thông. 

6.3. FPT Telecom có chính sách ‘bóp băng thông’ không?

FPT Telecom cam kết cung cấp tốc độ đúng như gói cước khách hàng đăng ký và tập trung vào việc tối ưu hóa đường truyền. Đặc biệt, FPT còn có các gói cước ưu tiên băng thông cho các dịch vụ đòi hỏi cao như game, cho thấy chính sách tập trung vào chất lượng trải nghiệm của người dùng.

Đặc biệt FPT Telecom luôn nỗ lực mang đến đường truyền Internet cáp quang tốc độ cao, ổn định và minh bạch, giúp khách hàng tận hưởng trọn vẹn thế giới số mà không phải lo lắng về các rào cản tốc độ. Hãy lựa chọn FPT để trải nghiệm sự khác biệt!

Không chỉ tốc độ mạnh, mạng Internet FPT còn có mức giá siêu hời từ 180.000 VNĐ/tháng.

Hiểu rõ băng thông là gì và các nguyên nhân gây ra tình trạng bóp băng thông sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc kiểm soát chất lượng kết nối Internet của mình. Bằng cách áp dụng các phương pháp như đổi DNS, sử dụng VPN hoặc liên hệ trực tiếp với nhà cung cấp, bạn có thể cải thiện đáng kể trải nghiệm trực tuyến.